خانه / گزیده مطالب / خلاصه مباحث کلاس تلقین حافظ (شرح عرفانی غزلیات حافظ) استاد حجت الاسلام سیّدعباس موسوی مطلق _ جلسه دوم

خلاصه مباحث کلاس تلقین حافظ (شرح عرفانی غزلیات حافظ) استاد حجت الاسلام سیّدعباس موسوی مطلق _ جلسه دوم

خلاصه مباحث کلاس تلقین غزلیات حافظ استاد حجت الاسلام سیّدعباس موسوی مطلق _ ۱۳ دی ۹۶ تهران _ جلسه دوم

بسم الله الرحمن الرحیم

ببوی نافه‌ٔ کآخر صبا زان طرّه بگشاید
 
ز تاب جعد مشکینش چه خون افتاد در دلها

نافه: کیسه کوچکی که در زیر شکم آهوی نر ختایی قرار دارد و دارای سوراخی است که از آن مشک خارج می شود و برای بدست آوردن مشک سوراخ نافه را می بسته اند و پس از مدتی می گشوده اند، گوزن برای تولید این مشک خون دل می خورد و اشک می ریزد، بعضی گفته اند:

ماری را که علاقه دارد می خورد و می داند آب بخورد می میرد نگاه به آب می کند و اشک می ریزد.

ز رشک زلف سیاه تو خورد چندان خون

که نافه هم بجوانی سفید شد مویش

بهترین نافه متعلق به چین، تبت، روسیه

ای خون  بهای نافه چین خاک راه تو

خورشید سایه پرور طرف کلاه تو

صبا: وزش باد معنوی است.

یکی از اصطلاحاتی که در دیوان خواجه به آن پرداخته شده صبا و باد صباست، که مأموریت این نسیم آوردن و بردن پیام است.

صبا وقت سحر بویی ز زلف یار می‌آورد

دل شوریده ما را به بو در کار می‌آورد

ضمناً این نسیم از طلوع فجر کاذب تا اتمام فجر صادق می باشد. فلذا عاشقان و مردان الهی را سَر و سِری است با این ساعت.

هر گنج سعادت که خدا داد به حافظ

از یُمن دعای شب و ورد سحری بود

البته هر کس ممکن است در طلوع عمر خود یکبار این نسیم معنوی را درک کند، فلذا امیرالمومنین فرمود:

 اِنَّ لِرَبِّکُمْ فِی أَیّامِ دَهْرِکُمْ نَفَحاتٌ أَلا فَتَعَرّضُوا لَها

باد صبا سبب زنده شدن دل مرده می شود، مرده را زنده، پیر را جوان می کند.

 نفس باد صبا مشک فشان خواهد شد

عالم پیر دگرباره جوان خواهد شد

اخبار معنوی را باد صبا می آورد، باد صبا همیشه بشارت دارد

 بوی بهبود ز اوضاع جهان می‌شنوم

شادی آورد گل و باد صبا شاد آمد

رسید باد صبا غنچه در هواداری

ز خود برون شد و بر خود درید پیراهن

گاهی صبا نقش بردن پیغام عاشق و سالک را دارد.

سحر بلبل حکایت با صبا کرد

که عشق روی گل با ما چه‌ها کرد

با صبا در چمن لاله سحر می‌گفتم

که شهیدان که‌اند این همه خونین‌کفنان

صبا اگر گذری افتدت به کشور دوست

بیار نفحه‌ای از گیسوی معنبر دوست

ای صبا گر به جوانان چمن بازرسی

خدمت ما برسان سرو و گل و ریحان را

 یار من چون بخرامد به تماشای چمن

برسانش ز من ای پیک صبا پیغامی

تاب چین و شکن زلف است و کنایه از عسر و یسر و موانع سر راه سالک است.

طره هم به موئی که بر پیشانی است و هم به مطلق زلف گفته می شود.

تاب بنفشه می‌دهد طره مشک سای تو

پرده غنچه می‌درد خنده دلگشای تو

جعد: موی مجعد موئی که به شکل حلقه زنجیر باشد، حکایت و مبیّن معنای وحدت در کثرت است، سالک در پیچ و خم های زندگی و حالات معشوق به وحدت می رسد، خون دل تشبیه به نافه شده است.

 

 

درباره سیّدعباس موسوی مطلق

همچنین ببینید

محیی الدین عربی در نامه امام خمینی به گورباچف